


Erozja
Rzeki, lodowce, morze i wiatr mają zdolność żłobienia zagłębień na powierzchni Ziemi. Procesy niszczenia skał połączone z transportem materiału nazywamy erozją. Ziarna piasku i okruchy skalne,
porwane przez rzekę czy lodowiec uderzając o dno lub podłoże, rozpadają się na mniejsze fragmenty, ścierają i wygładzają. Jednocześnie niszczą podłoże, po którym są wleczone, a woda wymywa rozluźniony materiał, który osadza się w innym miejscu. Erozja ma więc istotne znaczenie dla powstawania skał osadowych.
Produkty wietrzenia i erozji odprowadzane są z miejsca powstania na wiele sposobów. W warunkach pustynnych ziarenka piasku przenosi najczęściej wiatr. Wielkie ilości różnorodnego materiału skalnego niosą ze sobą rzeki. Kiedy prąd jest silny, po dnie wleczone są żwiry i otoczaki. Piasek przenoszą niezbyt duże leniwie płynące rzeczki.
Szare lub brązowawe zabarwienie rzeki świadczy o tym. że jej wody niosą ze sobą ogromne ilości mułu i iłu. Lodowce również transportują materiał skalny. Po wytopieniu lodu pozostaje on na powierzchni ziemi w postaci moren.
Z luźnego osadu złożonego, na przykład na dnie zbiornika wodnego powstaje twarda i zbita lita skała osadowa. Ogół procesów prowadzących do powstania takiego typu skały nazywamy lityfikacją. Pod wpływem ciężaru kolejnych warstw z osadu wyciskana jest woda, a szczątki organiczne ulegają sprasowaniu. Ziarna zmieniają położenie, są ściskane i w rezultacie wolna przestrzeń pomiędzy nimi zmniejsza się. W ten sposób następuje zwiększenie gęstości osadu, czyli kompakcja. Woda krążąca w skale może być bogata w związki mineralne - najczęściej są to węglany, siarczany lub krzemionka - które w odpowiednich warunkach wytrącają się w wolnych przestrzeniach między ziarnami tworząc spoiwo scalające luźny osad. Procesy te, określane cementacją, mogą zachodzić wkrótce po złożeniu osadu lub wiele milionów lat później. Wapienie ulegają scementowaniu niemal natychmiast, podczas gdy z wielu piaskowców nawet miliony lat po ich powstaniu, można palcem ścierać drobinki piasku.
